“म शासक हाेइन, जनताकाे सेवक हुँ”- मेयर भीमप्रसाद ढुंगाना

''धादिङ्गबेसी देखि सल्यानटार सम्मको बाटो कालोपत्रे गर्न लागेका छौँ । साङकोस, तिप्लिङ सडक कालोपत्रेको लागि काम अघि बढेको छ । धादिङ्गबेशी बाट धुवाँकोट जाने सडक कालोपत्रेको लागि टेण्डरको क्रममा रहेको छ । त्यस्तै धादिङ्ग वेशीबाट सुनौलाबजार जाने बाटोको काम सुरु भइसकेको छ । यो विचमा सदरमुकाम धादिङ्गवेशीबाट चार तिर जाने बाटो कालोपत्रेको काम सुरु भइसकेको छ ।त्यस्तै अन्य साहायक मार्गहरुलाइ नाली सहित दुइ लेनको बनाउने गरी काम अघि बढेको छ । त्यसको लागि नगरपालिकाले आफ्नै मेसिनहरु प्रयोग गरेर बाटो बनाउने काम गर्ने योजन अनुरुप आवश्यक मेसिनहरु पनि किनीसकिएको छ । यस्ले खर्चको पनि वचत गर्नेछ"
जनताकाे सेवा गर्नलाइ न माेवाइल चाहिन्छ, न गाडी, केवल इच्छाशक्ति भए पुग्छ ।
१०० दिन पनि नपुगेकाे अवस्थामा ढुङ्गानाले दिए नगरपालिका भित्र भएकाे विकास निर्माणकाे फेरिहस्त ।
अहिलेसम्म कहाँ, कहाँ के के भए र हुँदैछन् ? पढ्नुस नीलकण्ठ नगरपालिका धादिङ्गका प्रमुख (मेयर) भिमप्रसाद ढुङ्गानासंगकाे अन्तरवार्ता ।
.
२ नं प्रदेश बाहेक देशका सबै स्थानमा स्थानीय तहको निर्वाचन सम्पन्न भइ स्थानीय स्तरमा जनप्रतनिधिहरुले काम पनि सुरु गरिसकेका छन् । कतिपय स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरुले निर्वाचनको समयमा गरेका प्रतिवद्धताहरु भन्दा विपरित काम गर्न थालेको भन्दै आलोचना पनि हुन थालेको छ । काठमाडौँका तत्कालिन मेयरका उम्मेद्वार विद्यासुन्दर शाक्यले मोनो र मेट्रो रेलको आश्वासन दिएको तर मेयरमा निर्वाचित भइसकेपछि विभिन्न विवादस्पद निर्णयहरु गर्न थालेको भन्दै जनस्तरबाटै आलोचना हुन थालेको छ ।यस्तोमा काठमाडौँ प्रवेशको मुलद्वारको रुपमा भएपनि विगतमा वत्तिमुनीको अध्याँरोको उपमा पाएको धादिङ्ग जिल्ला र जिल्लाकै सबैभन्दा महत्वपूर्ण स्थानीय तहको रुपमा रहेको नीलकण्ठ नगरपालिकाका प्रमुख भिमप्रसाद ढुङ्गानाले पनि चुनावको सम्मुखमा आम जनतासंग भोट माग्दै गर्दा देशकै नमूना नगरपालिका बनाउने घोषणा गरेका थिए । निर्वाचित भएको १०० दिन पुग्नै लागेको समयमा नगरपालिकामा के कस्तो कामको सुरुवात भएको छ र आगामी ५ बर्षको योजना के छ त, भन्ने सन्दर्भमा उनै मेयर भिमप्रसाद ढुङ्गाना संग नवराज दुवाडीले गरेकाे कुराकानी....
,
#नेपालको सन्दर्भमा विल्कुलै नयाँ संरचनामा नयाँ अभ्यास गर्दै हुनुहुन्छ, यो ८ १ दिनको अनुभव कस्तो रह्यो ?
,
गत जेठ ७ गते म नगरपालिकाको प्रमुखमा निर्वाचित भइसकेपछि पक्कै गहन जिम्मेवारी काँधमा आइपरेको बोध भयो । केही दिनको “सेलिव्रेसन” पछि घोत्लिएर जनता समु गरेका प्रतिवद्धताहरुलाइ कसरी कार्यान्वयन गर्न सकिन्छ भनेर विचार गरेँ । हामीसंग संविधानले दिएका केही अधिकारहरु त थिए, तर त्यसको कार्यान्वयन कसरी गर्न सकिन्छ भन्ने अभ्यासमा हामीमा थिएन ।यसैको सिलसिलामा स्थानीय विकास मन्त्रालयले स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरुलाइ दिइने केही अभिमुखीकरण तालिम, सेमिनार र गोष्ठिहरुमा भाग लिइयो । त्यसबाट धेरै कुरा सिक्ने, जान्ने मौका पाइयो । अहिले, केही विगतमा स्थानीय निकायको प्रमुख भइसकेको आफ्ना अनुभव, केही तालिम र गोष्ठिबाट प्राप्त सिकाइको आधारमा योजनाहरु बनाएर लागु गर्ने अवस्थामा पुुगेका छौँ ।
,
#नगरपालिका भित्र धेरैनै समस्याहरु छन्, तपाइको पहिलो प्रथामिकतामा परेका योजनाहरु के के छन् ?
.
पक्कै पनि नगरपालिका भएता पनि यहाँ भित्र अझै पनि धेरै समस्याहरु छन् र गर्नुपर्ने कामहरु पनि धेरैनै छन् । तर हामीले ती सबै समस्याहरु र गर्नुपर्ने कामहरुको प्राथमिकता निर्धारण गरेका छौँ । जस्तो पहिलो प्राथमिकताको रुपमा नागरपालिकालाइ तिर्खा मुक्त बनाउने अभियानमा लागेका छाँँै । त्यसको लागि खानेपानीको समस्या भएका ठाउँहरुमा पहिलो प्राथमिकता स्वरुप नगरवासीलाइ स्वच्छ खानेपानीको व्यवस्था गर्ने अभियान सुरु गरिसकेका छौँ । जस अनुरुप खानेपानीको मुहान भएको ठाउँमा खेतबारी हुने गरेको र त्यसमा सिंचाइको पनि विवाद आउने गरेकोले हामीले प्रस्तुत गरेको नीति कार्यक्रममा खानेपानीलाइ पहिलो प्राथमिकता दिनु पर्ने, त्यसमा विवाद गर्न नपाइने भन्ने कुरा उल्लेख गरेका छौँ ।खानेपानीको लागि सहयोग गर्न तत्पर रहेका दातृ निकायहरुलाइ पनि सहज ढंगले काम गर्न दिने वातावारण बनाउने प्रतिवद्धता गरेका छौँ । ज–जस्ले नगरपालिका भित्र रहेर यी कामहरुमा सहयोग गर्न चाहनुहुन्छ, उहाँहरुलाइ सिधै नगरपालिका संग “एमओयु” गरेर काम गर्ने वातावरण बनाएका छौँ, भने नगरपालिकाले “म्याचिङ फण्ड” पनि उपलब्ध गराउने निर्णय गरेका छौँ ।दोश्रो देशकै विकाराल समस्यको रुपमा रहेका विदेश पलायनको श्रृंखलालाइ रोकेर युवाहरुलाइ आफ्नै स्थानमा केही गर्न सक्ने बातावरण बनोस भन्नाको लागि एक वडा, एक उद्योगको नीति लिएर अगाडि बढेको छौँ । तेश्रो भनेको हरेक वडा कार्यालयसम्म पक्की सडक, जो बाह्रै महिनासम्म चल्न सक्ने गरी विस्तार गर्ने योजना बनाएको छाँै र यस्को लागि कामको सुरुवात पनि भइसकेको छ ।
#अन्य रणनीतिक हिसाबले महत्वपूर्ण र दीर्घकालिन योजनाहरुको कार्यान्वयनको योजना के छ ?
,
सबैभन्दा महत्वपूर्ण र संवेदनशील भनेको फोहोर व्यवस्थापन हो । त्यसको लागि हामीले “ल्याण्ड फिल्ड साइड”को पहिचान गरिसकेका छौँ र केही समय भित्रै निर्माणको कार्य अघि बढ्नेछ । बसपार्कको लागि “फिजिविलिटि” भइसकेको छ, भने सडक बत्तीको लागि ८०÷२० नीति लिएर अघि बढेका छौँ । यसको लागि ७ करोड रुपियाँ ५० लाखको दरले १४ वटा वडमा वितरण गरिसकेका छौं । गौरवका योजनाहरुका सन्दर्भमा हामीले योजना बनाइ रहेका छौँ ।त्यस्तै नीलकण्ठ नगरपालिका भित्र रिङ्गरोडको लागि “फिजिविलिटी” सर्वे पनि भइसकेको छ । नगरपालिका भित्रका ८, ९, ११, १३, १४, २, १, ५, ६ र ७ वडा गरि करिब १० वडामा करिब ५० किलोमिटरको रिङ्गरोडले बन्नेछ । त्यसको लागि अब “डिटेल सर्वे”मा हामी लागिसकेका छाँै । त्यसमा पनि करिब साँढे ९ किलोमिटर यहि बर्ष भित्र कालोपत्रे हुनेछ ।तत्कालिन अवस्थामा केही योजनाहरुको लागि “बजेट बे्रक डाउन” गर्न सकेका थिएनौं । किनकी शिक्षाका पुर्वाधारहरुको पैसा गइसकेको थिएन । सडक, सहरी विकास लगाएत अन्य लाइन एजेन्सीहरुबाट जानु पर्ने पैसा गइसकेको थिएन ।अब अरु योजनाहरुको सन्दर्भमा हामी नीति निर्माणको तहमा पनि छौँ । हाम्रो “मास्टर प्लान,” “सिटि प्लान,” रणनीतिक प्लानहरु छिट्टैनै सार्वजनिक गर्ने तयारीमा छाँै । त्यसपछि कामको गति अझै बढ्नेछ ।अहिले सम्मको स्थितीमा दातृ निकायहरु पनि नीलकण्ठ नगरपालिकालाइ सहयोग गर्नको लागि निकै सकारात्मक भइसकेका छन् र केही कामहरु पनि सुरुवात भइसकेको छ ।
,
#वास्तविकता के हो भने नगरपालिका भनिएता पनि नीलकण्ठका कतिपय यस्ता ठाउँहरु छन्, जो निकै दुर्गम लाग्छन् । अब नगरपालिका, नगरजस्तो देखिन कति समय लाग्ला ?
.
हो, नगरपालिका नगरपालिका जस्तो थिएन तर अब काम सुरु भइसकेको छ । जस्तो धादिङ्गबेसी देखि सल्यानटार सम्मको बाटो कालोपत्रे गर्न लागेका छौँ । साङकोस, तिप्लिङ सडक कालोपत्रेको लागि काम अघि बढेको छ । धादिङ्गबेशी बाट धुवाँकोट जाने सडक कालोपत्रेको लागि टेण्डरको क्रममा रहेको छ । त्यस्तै धादिङ्ग वेशीबाट सुनौलाबजार जाने बाटोको काम सुरु भइसकेको छ । यो विचमा सदरमुकाम धादिङ्गवेशीबाट चार तिर जाने बाटो कालोपत्रेको काम सुरु भइसकेको छ ।त्यस्तै अन्य साहायक मार्गहरुलाइ नाली सहित दुइ लेनको बनाउने गरी काम अघि बढेको छ । त्यसको लागि नगरपालिकाले आफ्नै मेसिनहरु प्रयोग गरेर बाटो बनाउने काम गर्ने योजन अनुरुप आवश्यक मेसिनहरु पनि किनीसकिएको छ । यस्ले खर्चको पनि वचत गर्नेछ ।
,
#यो सेबै स्थानीय स्तरबाट सम्भव छ, या केन्द्र र दातृ निकायको के कस्तो सहयोग रहन्छ ?
,
पक्कै पनि भर्खरै मात्र लागु भइरहेको संरचनाबाट यी कामहरु सम्भव नहुन सक्छ । त्यसैले हामीले केन्द्रबाट त आवश्यक सहयोग चाहिन्छ नै, त्यो बाहेक दातृ निकायहरुबाट पनि उत्साहजनक रुपमा सहयोग आइरहेको छ नगरपालिकाको लागि । जस्तो नगरपालिकालाइ प्रविधि मैत्री बनाउन सबै कुराहरु जानकारी दिने सफ्टवेयर निर्माण भइरहेको छ, त्यसको लागि माइक्रोसफ्टले नै नेपालको प्रतिनिधि मार्फत हामीलाइ सहयोग गरिरहेको छ । त्यस्तै स्वास्थ्य क्षेत्र, क्षमता अभिवृद्धिको तथा मास्टर प्लान बनाउनको लागि नष्श, खानेपानीको लागि अक्सफाम लगाएतका संस्थाहरुले सहयोग गरेका छन् ।
,
#नगरपालिका भित्र राजस्वको श्रोत के–के पहिचान गर्नु भएको छ ? र त्यसलाई कार्यान्वयनको लागि के कस्ता योजनाहरु छन् ?
राजश्वको लागि पहिला जे–जे बाट उठाइरहेको थियो त्यही नै गरिरहेका छौँ । राजश्वको दायरा केही फराकिलो बनाउने कोसिस गरेका छौँ । राजश्व कम उठाउने तर दायरा फराकिलो बनाउने योजना छ । क्रमिक रुपमा राजश्व तिर्नुपर्छ भन्ने भावना जनतामा जगाउने पहिलो प्रयास हुनेछ भने अहिले हामीले ग्रामिण क्षेत्रका सहकारीहरुलाइ ८० प्रतिशत सम्म राजश्छ छुट दिएका छौँ ,श्रोतहरुमा अहिले हामीलाइ प्राकृतिक श्रोत र साधानको प्रयोग गर्न दिइराखेको छैन । गिटि ढुङगा, बालुवामा हाम्रो पहँुच छैन, त्यो केन्द्रलेनै हेर्छ । त्यसबाट ८५ प्रतिशत केन्द्र, १० प्रतिशत प्रदेश र ५ प्रतिशत मात्र स्थानीय तहको भागमा पर्छ । तर हामीसंग बार्षिक रुपमा ५ करोडको हाराहारीमा राजश्व उठाउन सक्छौँ ।
,
#नगरपालिकाको अहिलेको जम्मा बजेट कति हो ?
अहिले नगरपालिकाको जम्मा बजेट ६९ करोड हो । यस्मा केन्द्रले दिएको ५१ करोडमा २२ करोड ससर्त बजेट हो भने २९ करोडबाट अन्य कामहरु गर्नु पर्छ । सामाजिक सुरक्षाका भत्ताहरु समेत जोडेर ६९ करोडको नगरपालिकाको बजेट हो । मलाइ लाग्छ आगामी आर्थिक बर्षमा सबै गरेर करिब १ अर्बको हाराहारीमा नगरपालिकाको बजेट पु¥याउन सक्छौँ ।
,
#प्रादेशिक संरचनाको निर्माण भइसकेपछि स्थानीय तहले के कस्तो सप्ठ्यारो, अप्ठ्यारोको सामना गर्नु पर्ला?
केही हक अधिकारहरुका सन्दर्भमा केन्द्रसंग बसेर छलफल गर्नुपर्ने अवस्था छ, भने प्रदेशसंग पनि केही कुराहरु बाझिएका छन् बसेर छलफल गर्नुपर्ने छ ।
तर समग्रमा स्थानीय तह आँफै एउटा सरकारको रुपमा भएकोले प्रदेश र केन्द्रको मुख ताकेर बासिरहनु पर्ने अवस्था छैन ।
,
#संविधानले दिएका अधिकार भित्र रहेर स्थानीय तहको कानुन पनि बनाउनु पर्नेछ, यो विषयमा नीलकण्ठ नगरपालिकाले के कति प्रगति गरेको छ ?
केही कानुनहरु हामीले बनाइसकेका छौँ, सम्भवतः भादौ महिना भरीमा हामीले २२ वटै कानुन बनाइसक्छौँ होला । यस विचमा अन्य केही नीति बनाउने कुराहरु भइरहेका छन् । नीति भएन भने योजना कार्यान्वयन गर्न अप्ठ्यारो हुन्छ ।
,
#अन्त्यमा नगरबासीलाइ के भन्न चाहनुहुन्छ ?
सबैभन्दा पहिले मलाइ यो जिम्मेवारी बहन गर्न सक्षम छ, भनेर विश्वास गरिदिनु भएकोमा सबैप्रति आभारी छु । मलाइ यहाँहरुले जुन विश्वास गरेर मत दिइ यो ठाउँमा पु¥याउनु भएको छ, त्यो विश्वासलाइ म खेर जान दिन्न । आगामी ५ बर्ष तपाइहरुको माझमा शासक भन्दा पनि सेवकको रुपमा रहनेछु । तपाइले गर्नु भएको विश्वसलाइ म कहिले पनि दुरुपयोग गर्नेछैन ।